VPN چیست: آداپتور، تونل و سرور
VPN شبکه‌ای خصوصی است که روی اتصال اینترنت معمولی‌تان کار میکند. برنامه VPN روی دستگاهتان یک آداپتور شبکه مجازی می‌سازد. هرچه وارد این آداپتور شود، رمزنگاری میشود و به سروری در کشوری که انتخاب می‌کنید فرستاده میشود. سپس سرور ترافیک را به سایتها می‌رساند. در بخش‌های بعدی، برنامه و سرور را توضیح می‌دهیم. همچنین می‌گوییم VPN چه چیزی را پنهان میکند و چه چیزی را تغییر نمی‌دهد.
برنامه یک آداپتور مجازی اضافه میکند
گوشی یا لپ‌تاپ معمولاً ترافیک را از یک آداپتور شبکه می‌فرستد، یعنی آداپتور Wi-Fi یا اینترنت همراه. برنامه VPN آداپتور دومی اضافه میکند که فقط به‌صورت نرم‌افزاری وجود دارد. سپس برنامه از سیستم می‌خواهد ترافیک را به این آداپتور مجازی بفرستد. برای نمونه، در Android این آداپتور را خود برنامه می‌سازد. سیستم بسته‌ها را طبق قواعدی که برنامه تعیین میکند به آن می‌فرستد.
همه برنامه‌های دستگاه از همین آداپتور استفاده می‌کنند. ترافیک مرورگر، پیام‌رسان‌ها و به‌روزرسانی‌های پس‌زمینه وارد آن میشود. برنامه VPN هر بسته را از آداپتور می‌خواند و رمزنگاری میکند. بعد بسته را از طریق Wi-Fi یا اینترنت همراه واقعی‌تان به سرور می‌فرستد. به این اتصال رمزنگاری‌شده میان برنامه و سرور، تونل می‌گویند.
سیستم در اولین اتصال از شما اجازه می‌خواهد. روی کامپیوتر، برنامه Ben's VPN ممکن است برای نصب آداپتور مجازی دسترسی مدیر هم بخواهد. این درخواست‌ها فقط در اولین اتصال ظاهر می‌شوند. پس از آن، VPN با زدن یک دکمه وصل میشود.
سرور درخواست‌ها را با آدرس IP خودش می‌فرستد
سرور هر بسته را رمزگشایی میکند و درخواست را با آدرس IP خودش به مقصد می‌رساند. پاسخ سایتها را رمزنگاری میکند و از راه تونل برمی‌گرداند. برنامه VPN روی دستگاهتان هر پاسخ را رمزگشایی میکند و آن را به برنامه‌ای میدهد که درخواست را فرستاده بود.
سایتها از روی آدرس IP تخمین می‌زنند کجا هستید. پایگاه‌های داده مکان‌یابی، محدوده‌های آدرس IP را به کشورها و شهرها نسبت می‌دهند. وقتی VPN وصل است، سایتها به‌جای آدرس IP شما آدرس سرور را میبینند. اگر در شیکاگو باشید و موقعیت سروری در هلند انتخاب کنید، موتورهای جست‌وجو ممکن است زبانشان را به هلندی تغییر دهند. تبلیغات هم ممکن است کسب‌وکارهای آمستردام را نشان دهند.
ممکن است سرویسی لازم داشته باشد کشور واقعی‌تان را بداند. بخش مربوط به Ben's VPN در ادامه نشان میدهد چطور چنین سرویسی را از تونل مستثنا کنید.
HTTPS محتوا را رمزنگاری میکند و VPN نام سایتها را پنهان میکند
اکنون بیشتر صفحه‌ها در مرورگر از طریق HTTPS بارگذاری می‌شوند. HTTPS اتصال میان مرورگر و سایت را رمزنگاری میکند، چه VPN وصل باشد چه نباشد. صاحب Wi-Fi و ارائهدهنده اینترنتتان هیچ‌کدام نمی‌توانند متن صفحه‌ها، رمزهای عبور یا پیام‌ها را بخوانند.
با این حال، هر دوی آنها نام سایتها را میبینند. دستگاهتان برای پیدا کردن آدرس IP هر سایت، پرس‌وجویی به سرور DNS می‌فرستد. این پرس‌وجو در بیشتر موارد بدون هیچ رمزنگاری‌ای فرستاده میشود. مرورگرها و سیستم‌عامل‌ها از DNS رمزنگاری‌شده پشتیبانی می‌کنند، ولی این قابلیت اغلب فعال نیست. مرورگر هم معمولاً در آغاز هر اتصال HTTPS نام سایت را اعلام میکند. این نام پیش از شروع رمزنگاری، در فیلدی به نام SNI فرستاده میشود. برای همین، صاحب Wi-Fi و ارائهدهنده اینترنتتان میبینند به چه سایتهایی و چه زمانی سر میزنید. اما نمی‌بینند در آن سایتها چه می‌کنید.
وقتی VPN وصل است، پرسوجوهای DNS و نام سایتها داخل تونل می‌روند. ترافیک برنامه‌هایی که خودشان رمزنگاری ندارند هم به همان‌جا می‌رود. از دید شبکه‌تان، همه این‌ها مثل یک اتصال رمزنگاری‌شده به یک سرور است.
| داده | فقط HTTPS | HTTPS همراه با VPN |
|---|---|---|
| متن صفحه، رمزهای عبور، پیام‌ها | رمزنگاری‌شده | رمزنگاری‌شده، با لایه دوم تا سرور VPN |
| نام سایت | شبکه‌تان آن را میبیند | از شبکه‌تان پنهان است، سرور VPN آن را میبیند |
| آدرس IP شما | سایت آدرس شما را میبیند | سایت آدرس سرور را میبیند |
| ترافیک برنامه‌های بدون رمزنگاری | در مسیر قابل خواندن است | از شبکه‌تان پنهان است، پس از سرور VPN قابل خواندن است |
HTTPS و VPN از داده‌های متفاوتی محافظت می‌کنند و مکمل یکدیگرند. HTTPS محتوا را از هر کسی که میان شما و سایت است پنهان میکند، حتی از سرور VPN. VPN نام همین سایتها را از شبکه‌تان پنهان میکند.
VPN محل کار به شبکه دفتر وصل میشود و سرویس VPN به اینترنت
شرکت‌ها در دهه 1990 نخستین کسانی بودند که از VPN استفاده کردند. پروتکلهای IPsec و PPTP در همان دهه تعریف شدند. با این پروتکل‌ها، کارمندان دورکار و شعبه‌ها از طریق اینترنت به شبکه دفتر وصل می‌شدند. نام «شبکه خصوصی مجازی» از همین کاربرد میآید. منظور شبکه خصوصی یک دفتر است که روی اینترنت عمومی ساخته شده است. تونل داخل شبکه دفتر تمام میشود، جایی که ایمیل کاری، پوشه‌های مشترک و سایت‌های داخلی قرار دارند. شرکت تعیین میکند چه کسی می‌تواند به آن وصل شود.
سرویس VPN هم به همین شکل کار میکند، اما پشت سرورش شبکه خصوصی‌ای نیست. سرور فقط ترافیک شما را از کشوری که انتخاب کرده‌اید به اینترنت می‌فرستد.
راه سوم، VPN روی روتر است. در این صورت، همه دستگاه‌های شبکه خانگی‌تان از تونل استفاده می‌کنند، حتی دستگاه‌هایی که برنامه روی آنها اجرا نمی‌شود. صفحه VPN برای روتر توضیح میدهد چطور روتر را به Ben's VPN وصل کنید.
VPN در 4 مورد به کار میآید
- Wi-Fi در اختیار دیگران. در هتل، قطار یا فضای کار اشتراکی، صاحب Wi-Fi را نمی‌شناسید. این را هم نمی‌دانید که شبکه چه چیزهایی را ثبت میکند. وقتی VPN وصل است، شبکه فقط یک اتصال رمزنگاری‌شده میبیند که نمی‌تواند آن را بخواند.
- سایتها و برنامه‌های مسدودشده. یک شبکه، مثلاً Wi-Fi فرودگاه، ممکن است سایت یا برنامه‌ای را مسدود کند. همه ارائه‌دهندگان اینترنت در یک کشور هم ممکن است آن را مسدود کنند. با VPN، درخواست شما از کشوری دیگر به اینترنت می‌رود. سامانه مسدودسازی محلی نمی‌بیند این درخواست برای کدام سایت است. اگر Telegram وصل نمی‌شود، صفحه VPN برای Telegram را ببینید.
- سفر به خارج از کشور. بعضی سرویس‌ها با آدرس IP خارجی طور دیگری کار می‌کنند یا اصلاً باز نمیشوند. با موقعیتی در کشور خودتان، این سرویس‌ها آدرسی داخلی میبینند.
- بررسی از کشوری دیگر. با موقعیتی در کشور دیگر، سایت یا تبلیغاتتان را همان‌طور می‌بینید که بازدیدکنندگان آن کشور میبینند.
4 چیزی که VPN تغییر نمی‌دهد
- حساب‌هایتان. همین که وارد حساب ایمیل یا شبکه اجتماعی‌تان شوید، آن سرویس می‌داند چه کسی هستید. انتخاب موقعیتی در کشور دیگر این را تغییر نمی‌دهد.
- کوکی‌ها و اثر انگشت مرورگر. VPN شناسه‌هایی را که کوکی‌ها در مرورگرتان ذخیره می‌کنند پاک نمیکند. مرورگر یک «اثر انگشت» هم دارد که از زبان، اندازه صفحه‌نمایش و فونت‌های نصب‌شده آن ساخته میشود. در پژوهشی از سال 2010، بیشتر مرورگرهای بررسی‌شده اثر انگشت یکتایی داشتند. آدرس IP جدید آن را تغییر نمی‌دهد.
- فیشینگ و بدافزار. VPN مانع نمی‌شود که لینکی مثل «هزینه ناچیز ارسال را بپردازید» صفحه‌ای جعلی را باز کند. فایل آلوده هم، با VPN یا بدون آن، آلوده می‌ماند.
- اعتماد. نام سایتهایی که پیش‌تر ارائهدهنده اینترنتتان می‌دید، حالا از سرور VPN می‌گذرد. برای VPN سرویسی انتخاب کنید که بتوانید این داده‌ها را به آن بسپارید.
پروتکل را Ben's VPN انتخاب میکند و 3 تنظیم را شما
پروتکل تعیین میکند ترافیک شما در مسیر رسیدن به سرور چه شکلی دارد. برنامه Ben's VPN با 4 پروتکل VLESS + REALITY، XHTTP، Hysteria2 و Shadowsocks کار میکند. برنامه پروتکل و مسیری را انتخاب میکند که در شبکه‌تان کار می‌کنند. در تنظیمات، گزینه‌ای برای انتخاب پروتکل نیست. اگر برای اتصال پایدار لازم باشد، برنامه مالتی‌هاپ را فعال میکند. با مالتی‌هاپ، ترافیک شما اول از سروری در کشور سوم می‌گذرد. برنامه بر پایه Outline ساخته شده است. Outline را تیم Jigsaw توسعه داده است.
خودتان 3 تنظیم را در برنامه انتخاب می‌کنید.
- موقعیت. روی دکمه «موقعیت» بزنید تا پنجره «تغییر کشور» باز شود. این پنجره فهرست موقعیت‌ها را نشان میدهد و جست‌وجو هم دارد. اگر کشور برایتان مهم نیست، روی گزینه «سریع‌ترین» بزنید. با این کار، برنامه موقعیتی نزدیک به شما انتخاب میکند.
- ترافیک بیرون از تونل. روی دکمه «تونل» بزنید تا تنظیمات «تونل تقسیمی» باز شود. در حالت «دستی»، آدرس‌های IP، زیرشبکه‌ها و دامنه‌هایی را وارد می‌کنید که مستقیم به اینترنت می‌روند. نسخه Android فهرست «برنامه‌هایی که VPN را دور می‌زنند» را هم دارد.
- حالت مالتی‌هاپ. این تنظیم در برنامه، در مسیر «حساب کاربری» ← «تنظیمات» ← «مالتی‌هاپ» قرار دارد. پیشنهاد می‌کنیم آن را روی حالت «خودکار» نگه دارید.
اولین اتصال در 4 مرحله
نصب Ben's VPN
برنامه روی گوشی، تبلت، کامپیوتر و تلویزیون کار میکند. نسخه هر دستگاه در صفحه برنامه‌های Ben's VPN برای همه دستگاهها آمده است.
باز کردن برنامه
اولین اجرای برنامه روی گوشی، تبلت یا کامپیوتر صفحه ورود ندارد. برنامه راه‌اندازی اولیه را اجرا میکند و یک حساب مهمان می‌سازد که به همین دستگاه وابسته است.
فعال کردن VPN با دکمه «اتصال»
بدون اشتراک، این دکمه پنجره «خرید Ben's VPN» را باز میکند. در این پنجره طرحی را انتخاب کنید و هزینه آن را بپردازید. اگر اشتراک دارید، روی گزینه «ورود به حساب کاربری» در بالای پنجره بزنید.
انتخاب موقعیت
برای کشوری مشخص، روی دکمه «موقعیت» بزنید و آن کشور را در فهرست پیدا کنید. اگر هر موقعیت نزدیکی برایتان مناسب است، روی گزینه «سریع‌ترین» بزنید. گزینه «هنگام تغییر موقعیت به‌طور خودکار متصل شود» به‌صورت پیش‌فرض تیک خورده است. برای همین، VPN بلافاصله به موقعیت انتخاب‌شده وصل میشود.
پرسش و پاسخ
آیا ارائهدهنده اینترنتم میفهمد که از VPN استفاده میکنم؟
ارائهدهنده اینترنتتان میبیند که دستگاهتان اتصالهای طولانیمدتی با یک آدرس دارد. اما فهرست سایتهایی که به آنها سر میزنید دیگر به آن نمیرسد. پروتکلهای قدیمیتر از روی ویژگیهای بستههایشان قابل تشخیصاند. در سال 2022، پژوهشگران این را برای ترافیک OpenVPN نشان دادند. در Ben's VPN، VLESS + REALITY اتصال را مثل اتصال HTTPS به یک سایت واقعی جلوه میدهد.
آیا رمز Wi-Fi مثل VPN از من محافظت میکند؟
رمز Wi-Fi جلوی وصل شدن همسایههایتان به شبکه را میگیرد. این رمز چیزی را از ارائهدهنده اینترنتتان پنهان نمیکند. پرسوجوهای DNS و نام سایتها همچنان از تجهیزات آن میگذرند. اگر این موضوع نگرانتان نمیکند، VPN در خانه بیشتر به کار سرویسهایی میآید که باز نمیشوند.
اگر VPN وصل است ولی صفحه‌ها باز نمیشوند، چه کنم؟
وقتی اتصال از طریق سرور ضعیف باشد، برنامه نوار «اتصال ضعیف» را نشان میدهد. پس از زدن دکمه «رفع مشکل» در این نوار، برنامه پیشنهاد میکند موقعیت را عوض کنید. برنامه همچنین می‌تواند تا 2 دقیقه دنبال سرور کارآمد بگردد. اگر مشکل باقی ماند، روی دکمه «پشتیبانی» بزنید تا چت با پشتیبانی 24/7 باز شود.
چطور از یک اشتراک روی گوشی و لپتاپم استفاده کنم؟
حساب مهمان فقط روی دستگاهی کار میکند که در آن ساخته شده است. اول در همان دستگاه، «حساب کاربری» ← «اتصال ایمیل» را باز کنید. در دستگاه دوم روی دکمه «اتصال» بزنید و در پنجره خرید، گزینه «ورود به حساب کاربری» را انتخاب کنید. با همان ایمیل یا با کد وارد حسابتان شوید. دستگاه اول کد را در بخش «در دستگاه دیگر وارد شوید» نشان میدهد. کد 8 رقم دارد و پس از 3 دقیقه منقضی میشود. تعداد دستگاهها محدود نیست، پس تبلت و تلویزیون هم میتوانند از همین اشتراک استفاده کنند.
وقتی مرورگرم حالت ناشناس دارد، چرا از VPN استفاده کنم؟
با بستن پنجره ناشناس، تاریخچه و کوکیهایتان پاک میشود. ارائهدهنده اینترنتتان همچنان نام سایتها را میبیند. سایتها هم آدرس IP شما را میبینند. VPN در سطح شبکه کار میکند و با حالت ناشناس تداخلی ندارد.
