VPS ile VPN farkı: İkisi zıt yönlerde çalışır
VPS (sanal sunucu) ve VPN birbirine zıt işler yapar. VPS’i başkalarının ona bağlanabilmesi için kiralarsınız. Bunlar sitenizin ziyaretçileri, müşterileriniz ya da botunuza veri gönderen hizmetler olabilir. VPN ise cihazınızın kurduğu bağlantıları korur. Cihazınız trafiği şifreler ve bir VPN sunucusuna gönderir. Siteler de isteklerinizi cihazınızdan değil, bu sunucudan alır. Seçim yanlışsa korunan bir bağlantı yerine bir sunucuya para ödersiniz ya da tam tersi olur.
Fark bağlantıların yönünde
VPS’e başkaları bağlanır, VPN üzerinden ise siz bağlanırsınız. Bu yön, “VPS ile VPN farkı” sorusunun kısa yanıtı. Sunucunun bakımını kimin yaptığı ve sitelerin hangi IP adresini gördüğü de buna bağlı.
VPS: Başkaları ona bağlanır
VPS (sanal özel sunucu), bir hosting sağlayıcısının donanımında çalışan sanal bir makinedir. Hipervizör genellikle tek bir fiziksel sunucuyu birbirinden yalıtılmış birkaç makineye böler. Her makinede kendi işletim sistemi çalışır ve makinenin verileri diğerlerinden ayrı kalır. Sizin için VPS, internette herkese açık bir IP adresi olan bir sunucu. Dizüstü bilgisayarınız kapalıyken de çevrim içi kalır.
Bu yüzden başkalarının her an erişmesi gereken hizmetler VPS’te çalışır:
- yeni mesajlarını Telegram’ın webhook aracılığıyla doğrudan VPS’e ilettiği bir bot;
- telefonunuzun geceleri fotoğraf yüklediği kişisel bir bulut;
- müşterilerinizin açtığı bir rezervasyon sayfası;
- ekibiniz için bir görev takip aracı.
Hosting sağlayıcısı size makineyi, ağı ve yönetici erişimini verir. Yazılımı kurmak, güncellemek ve VPS’i korumak size düşer.
VPN: Siz onun üzerinden bağlanırsınız
VPN kullanırken bağlantıları cihazınız başlatır, VPN de onları yol boyunca korur. Uygulama bir VPN sunucusuna şifreli bir tünel kurar. Bu sunucu isteklerinizi sitelere iletir. Bağlı olduğunuz ağ yalnızca bu sunucuya giden bir bağlantı görür. Siteler IP adresiniz yerine sunucunun IP adresini görür. Bağlantının her adımı için VPN nasıl çalışır yazısına bakın.
VPN sunucusunu VPN hizmeti işletir ve günceller. Sizin işiniz, korumaya ihtiyaç duyduğunuz yerde VPN bağlantısını açmak. Ortak çalışma alanındaki ya da konferanstaki açık Wi-Fi ağı buna bir örnek. Başka bir örnek, ihtiyacınız olan bir sitenin yerel ağda açılmadığı bir seyahat. VPN ile proxy karşılaştırması ayrı bir yazıda.
Kendi kurduğunuz VPN: tek IP adresi, tek şehir, tek sunucu
Kendi kurduğunuz VPN için bir VPS kiralar ve üzerinde bir VPN sunucusu çalıştırırsınız. Bu durumda VPS, kendi cihazlarınızdan gelen bağlantıları kabul eder. Cihazlarınızın trafiğini kendi IP adresinden internete gönderir. Bu yöntem çalışır. Başlamadan önce bilmeniz gereken 3 özelliği var.
- Yalnızca sizin kullandığınız tek IP adresi. VPS’i kiraladığınız sürece genellikle aynı kalır. Kurumsal bir sistem yalnızca onaylanmış tek bir IP adresini kabul ediyorsa bu işinize yarar. Gizlilik açısından ise sakıncalı, çünkü siteler tüm ziyaretlerinizi bu tek IP adresi üzerinden birbiriyle ilişkilendirebilir.
- Tek şehir. Siz seyahat ederken VPS kendi veri merkezinde kalır. Örneğin VPS’iniz Frankfurt’ta, siz ise Bangkok’a uçuyorsunuz. Aradaki mesafe neredeyse 9.000 km (yaklaşık 5.600 mil). Fiber optik kablonun her kilometresi yaklaşık 5 mikrosaniye gecikme ekler. Bu durumda yalnızca VPS’e gidip gelmek her isteği kabaca 90 milisaniye geciktirir. Gerçek rotalar düz bir çizgiden daha uzundur. Başka bir ülke için başka bir VPS gerekir.
- Tek sunucu. Ara bir ülke üzerinden geçen rota için ikinci bir sunucu ve sunucular arasında bir bağlantı gerekir. Bu bağlantıyı da kendiniz yapılandırırsınız.
Tek başına VPS, kendi kurduğunuz VPN ve Ben's VPN
Tablo bu 3 seçeneği 7 açıdan karşılaştırır.
| Ölçüt | Tek başına VPS | Kendi kurduğunuz VPN | Ben's VPN |
|---|---|---|---|
| Kim bağlanır | VPS’inize ziyaretçiler, müşteriler ve hizmetler bağlanır | VPS’inize kendi cihazlarınız bağlanır | Cihazlarınız seçtiğiniz konuma bağlanır |
| Trafiğinizin internete çıktığı yer | Her zamanki gibi, çünkü VPS trafiğinizi taşımaz | Veri merkezinin bulunduğu şehirde | Uygulamada seçtiğiniz konumda |
| Sunucudan uzaktaysanız | Etkisi yok. Trafiğiniz sitelere doğrudan gider | Her istek VPS’in bulunduğu şehirden geçer | Daha yakın bir konum seçin. “En hızlı” düğmesiyle uygulama size yakın bir konum seçer |
| Sabit IP | Genellikle evet, ödeme yaptığınız sürece | Genellikle evet ve onu yalnızca siz kullanırsınız | Garanti edilmez. IP adresleri değişebilir, örneğin “Hesap” → “Ayarlar” ekranında “Sunucuları Değiştir” düğmesine bastığınızda |
| Ara sunucu üzerinden rota | — | İkinci bir VPS ve sizin yapılandırdığınız bir bağlantı | Otomatik modda uygulama, bağlantı kararsız olduğunda “Multihop” seçeneğini etkinleştirir |
| VPN olmadan, doğrudan giden trafik | — | Yönlendirme kurallarını kendiniz yazarsınız | “Manuel” modunda kendi adres listeniz |
| Bir sorun çıktığında yardım | Donanım ve ağ sorunlarını hosting sağlayıcısı çözer. Gerisini siz çözersiniz | Donanım ve ağ sorunlarını hosting sağlayıcısı çözer. VPN sunucusundaki ve cihazlarınızdaki sorunları siz çözersiniz | Uygulama içi sohbet üzerinden 7/24 destek |
4 durum: VPS, VPN ya da ikisi birden
- 7/24 bağlantı kabul eden bir hizmet. Böyle bir hizmet VPS’te çalışır. Ben's VPN bu konuda yardımcı olamaz, çünkü kiralık sunucu hizmetimiz yok.
- Ortak çalışma alanında, konferansta ya da seyahatte internet erişimi. Burada VPN gerekir. Kiralamanız ya da bakımını yapmanız gereken bir sunucu yok. Bağlantıları cihazınız başlatır, uygulama da onları şifreli bir tünelden gönderir.
- Değişmeyen bir IP adresi. Örneğin bir şirket sunucusu bağlantıları yalnızca IP adresinizden kabul ediyorsa böyle bir adres gerekir. Kendi VPS’inizi ya da internet sağlayıcınızdan alacağınız sabit bir IP adresini seçin. Ben's VPN sunucularının IP adresleri değişebilir.
- VPS’te bir bot, dizüstü bilgisayarınızda VPN. Bu durumda hem VPS hem de VPN gerekir. Kontrol etmeniz gereken tek nokta VPS’e SSH erişimi. Bunu bir sonraki bölüm anlatır.
Bölünmüş tünelleme VPS’inize SSH erişimini açık tutar
Dizüstü bilgisayarınızdaki VPN, zaten kullandığınız bir VPS ile birlikte çalışır. SSH, oturumu kendi şifrelemesiyle korur, bu yüzden bunun için VPN gerekmez. Sorun, VPS’teki erişim kurallarında. VPS’iniz SSH bağlantılarını yalnızca ev IP adresinizden kabul ediyor olabilir. VPN bağlıyken VPS, VPN sunucusunun IP adresini görür ve bağlantıyı reddeder. Bölünmüş tünelleme bu sorunu çözer, çünkü VPS’inize giden trafik artık VPN olmadan, doğrudan gider.
“Tünel” düğmesine basın
Düğme ana ekranda, sunucu kartının altında.
“Manuel” modunu seçin
VPS’inizin IP adresini veya alan adını listeye ekleyin. Her satıra bir kayıt yazın.
VPN bağlantısını yeniden kurun
Liste, VPN bağlantısını kesip yeniden bağlandığınızda uygulanır. Bundan sonra VPS’inize giden bağlantılar VPN olmadan, doğrudan gider. Diğer tüm trafik tünelde kalır.
Android’de adres yerine SSH uygulamasını tünelden hariç tutabilirsiniz. “VPN'i atlayan uygulamalar” bölümünde “Uygulama seç” düğmesine dokunun ve SSH uygulamanızı işaretleyin.
Ben's VPN bir VPN hizmeti, hosting sağlayıcısı değil
Bizde site veya bot çalıştıramazsınız. Biz cihazlarınızın kurduğu bağlantıları koruruz.
Telefon, bilgisayar, TV ve router uygulamalarımızı tek abonelik kapsar (bkz. her cihaz için uygulamalar). Uygulama protokolü VLESS + REALITY, XHTTP, Hysteria2 ve Shadowsocks arasından kendisi seçer. VPN protokolleri yazımız, neden 4 protokol olduğunu ve her birinin ne işe yaradığını anlatır.
Ana ekrandaki “Konum” düğmesi, konum listesini içeren “Ülke değiştir” penceresini açar. “Konum değiştirirken otomatik bağlan” kutucuğu varsayılan olarak işaretli. Bu seçenek işaretliyken bir konum seçtiğiniz anda bağlanırsınız.
Bağlantı kararsızsa uygulama trafiği üçüncü bir ülkedeki ara sunucudan geçirebilir. “Multihop” otomatik modda böyle çalışır.
Sorular ve yanıtlar
Dizüstü bilgisayarımdaki VPN, VPS’in kendisini korur mu?
Hayır. VPN, cihazınızın bağlantılarını korur. Veri merkezindeki VPS’inize, VPN açık olsun ya da olmasın, internetten erişilebilir. Onu sistem güncellemeleri, parola yerine SSH anahtarları ve bir güvenlik duvarıyla ayrıca koruyun.
Bir VPN hizmetinin sunucuları da VPS mi?
Hizmete göre sanal makineler de olabilir, bölünmemiş fiziksel sunucular da. Her iki durumda da bakımlarını siz değil, VPN hizmeti üstlenir.
VPN hizmeti, VPS’imde SSH üzerinden ne yaptığımı görebilir mi?
Hayır. SSH, oturumu cihazınızdan VPS’e kadar tüm yol boyunca şifreler. VPN sunucusu yalnızca VPS’inizin IP adresine giden şifreli bir bağlantı görür. Bu adresi “Manuel” modundaki listeye eklerseniz bağlantı VPN olmadan, doğrudan gider.
Kendi VPS’im olmadan evdeki tüm cihazları VPN üzerinden nasıl bağlarım?
VPN bağlantısını router’ın kendisinde kurun. Ben's VPN uygulaması Keenetic, Netcraze, OpenWrt ve MikroTik router’larda çalışır. Diğer modeller için hesap sayfanızda PPTP ve OpenVPN ayarları var.
Ben's VPN uygulamasını kullanmak için VPS gerekir mi?
Hayır. Kayıt da gerekmez. Telefonda veya bilgisayarda uygulama ilk açılışta bir misafir hesabı oluşturur. Abonelik yoksa “Bağlan” düğmesi “Ben's VPN satın al” penceresini açar. Bu pencerede bir plan seçip ödeme yaparsınız. Aboneliği diğer cihazlarda kullanmak için “Hesap” sekmesini açın ve “E-posta bağla” seçeneğini seçin.
